Deze folder geeft u informatie over de acute ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis) en de meest gebruikelijke behandelingsmogelijkheden. Het is goed u te realiseren dat de situatie voor iedereen weer anders kan zijn dan beschreven.
De alvleesklier (het pancreas) is een orgaan dat dwars in de buik ligt. Het is ongeveer vijftien cm lang en één tot drie cm dik. De ‘kop’ van dit orgaan ligt in de binnenbocht van de twaalfvingerige darm, het ‘lichaam’ en de ‘staart’ liggen voor de wervelkolom en de grote bloedvaten achter in de buik. Aan de bovenkant ligt de alvleesklier tegen de maag, aan de onderkant tegen de dunne darm. De alvleesklier is opgebouwd uit cellen die hormonen maken (onder meer insuline) en uit cellen die enzymen - die het voedsel helpen verteren - maken.
De alvleesklierhormonen worden afgegeven in het bloed en zorgen ervoor dat het bloedsuikergehalte binnen normale waarden blijft. Als de insulineproductie te laag is, ontstaat suikerziekte (diabetes). De alvleesklierenzymen zijn van groot belang voor de spijsvertering. Ze komen door een afvoerbuis in de twaalfvingerige darm terecht.
Wanneer er te weinig enzymen worden geproduceerd ontstaan er stoornissen in de vertering van suikers, vetten en eiwitten.
Acute pancreatitis
In de alvleesklier kunnen zich ontstekingsreacties voordoen. Als dat snel en plotseling gebeurt spreekt men van een ‘acute’ pancreatitis. De ontsteking kan ook milder zijn en zich bij herhaling voordoen. We spreken dan van een ‘chronische’ pancreatitis, waarop in deze folder niet verder zal worden in gegaan.
De belangrijkste oorzaken van acute pancreatitis zijn:
- overmatig alcoholgebruik
- galstenen
- een idiopatische vorm, dat wil zeggen data er geen duidelijke oorzaak kan worden gevonden
Bij acute pancreatitis staan meestal klachten van hevige buikpijn en ziek zijn op de voorgrond. Ook rugpijn kan aanwezig zijn, de alvleesklier ligt immers achter in de buik. Het is een ernstige aandoening. De acute pancreatitis heeft in 70 procent tot 90 procent van de gevallen een mild verloop en de sterftekans is daarbij laag (ongeveer 3 procent). Maar de aandoening kan ook een minder gunstig verloop hebben.
In 10 procent tot 30 procent van de gevallen ontstaat een ernstig ziektebeeld. Hierbij kunnen meerdere operaties en vaak langdurige behandeling op een intensive-care afdeling nodig zijn. De sterftekans bij deze zeer ernstige vorm is hoog, meer dan 30 procent.
Complicaties van een acute pancreatitis
De belangrijkste complicaties van een acute pancreatitis zijn:
- Infecties in en om de alvleesklier. Infecties in en om de alvleesklier. Infecties kunnen een ernstig ziekteverloop tot gevolg hebben met een verhoging van de sterftekans.
- Pancreas pseudocyste vorming. Dat is een ophoping van ontstekingsvocht, waar na drie tot zes weken een kapsel omheen wordt gevormd. De pseudocyste kan blijven bestaan of in de loop van een aantal weken kleiner worden of verdwijnen.
- Bloeding in de bloedvaten in en rondom de alvleesklier.